Tüketici Kredileri Değerlendirmesi
Ebru Gül Yılmaz
NÜFUSUN % 7,5’İ, ÇALIŞAN NÜFUSUN % 24’Ü TÜKETİCİ KREDİSİ KULLANIYOR!
2005 yılında faizlerinin düşüyle birlikte bankacılık sektörünün gözdesi haline gelen otomobil, konut ve ihtiyaç kredileri aynı yılın mayıs ayında ağırlıklı olarak yabancı sermaye çıkışı sebebiyle faizlerin artmasına paralel olarak düşüş trendine girmişti.
Mayıs sonrası düşüş terndine rağmen 2005 yılında yakalanan ivme ile Aralık 2006 itibarıyla tüketici kredileri toplamı 45 Milyar YTL’ye ulaşmıştır. Bunun 48 %’ini konut, 14 %’ünü oto, 38 % ini ise ihtiyaç kredileri oluşturmaktadır.
Kabul edilen mortgage yasası ile tekrar canlanması beklenen taksitli kredilere ilişkin bazı rakamsal göstergelere aşağıda yer verilmiştir:
- 2006 Eylül ayı itibarıyla 5,5 milyon kişi toplam 42,9 Milyar YTL tüketici kredisi riski taşımaktadır. Bu da nüfusun 8%’inin, çalışan nüfusun ise 24 %’ünün tüketici kredisi kullandığını ifade ediyor. *
- 2005 yılı 3. çeyreğinde 3.200.000 kişiye 12,3 milyar YTL kredi kullandırılmışken 2006 yılı aynı döneminde 1,1 milyon kişiye 7 milyar YTL kredi kullandırılmıştır.*
- Kredi kullanan kişi adedi neredeyse üçte bir, kullanılan kredi miktarı ise 60 % oranında azalmıştır.
- Adetsel kredi kullandırımında detaya baktığımızda ise oto kredilerinin 45 %, konut kredilerinin 36 %, ihtiyaç kredilerinin 31 % azaldığını görmekteyiz.
Genel olarak ülkemizde bankacılık sektör büyüklüğünün GSMH’ya oranının gelişmiş ülkelerin çok altında olduğu söylenebilir . (Ülkemizde sektörün büyüklüğü GSMH’nın % 75’i iken, gelişmiş ülkelerde iki katıdır.)
Tüketici kredilerinin GSYİH’ya oranı değerlendirildiğinde ise EURO bölgesinde % 52, ülkemizde % 9 seviyelerinde olduğu görülmektedir.
Özellikle tüketici kredileri gibi uzun vadeli finansman araçlarının gelişmiş ülkeler seviyesine gelmesi ekonomik istikrara bağlıdır.
Mortgage yasası, yıl içerisinde gerçekleşecek iki seçimin ekonomiye etkisi, dolayısıyla yabancı yatırımcının ülkeye ilgisinin sürüp sürmemesi bu yılın tüketici kredilerinin seyrindeki belirleyiciler olacaktır…
Uzun vadede ise ancak iş güvencesinin sağlanması, düşük enflasyon ve dolayısıyla düşük faiz, sürdürülebilir büyüme gibi ülkenin sağlam ekonomik ve sosyal temellere sahip olması sonucu tüketici kredileri beklenen seviyelere ulaşabilecektir…
EBRU GÜL YILMAZ
TEB Levent Çarşı Şube Müdürü
Kaynaklar
www.tbb.org.tr
www.eurofinas.org/statistics
www.sdw.ecb.int
www.seeurope.net
www.tuik.gov.tr
* Bankalar Birliğine raporlama yapan 37 adet bankanın konsolide bilgilerini ifade etmektedir
