e-konomist.net

Ekonomi Olimpiyatları 2008, İrfan Kalaycı

Ekonomi Olimpiyatları 2008

İrfan Kalaycı
İnönü Üniversitesi İktisat Bölümü ikalayci@inonu.edu.tr
Bu yılki genel konusu “Küreselleşmenin meydan okuması” olan 15.Dünya Ekonomi Kongresi, Türkiye Ekonomi Kurumu’nun (TEK) öncülüğünde 25-29 Haziran 2008’de İstanbul’da gerçekleştirildi.

Bu kongreyi, bir çok yönüyle, antik Yunan’dan beri bildiğimiz olimpiyat oyunlarına ya da 1930’dan beri yapılan Dünya futbol kupası turnuvasına benzetmek mümkündür. Hepsinin ortak özelliği, onların 3-4 yılda bir yapılması; organizasyonun tepesinde bir federasyonun bulunması; düzenlendiği ülkeye maddi ve manevi katkılar sağlaması; katılımcılarda ve izleyicilerde güzel heyecanlar yaşatmasıdır. Dünya ekonomi kongreleri de, (FIFA’nın muadili) Uluslararası Ekonomi Birliği (International Economic Association, IEA) tarafından 3 yılda bir ve dünyanın çeşitli yerlerinde düzenleniyor, katılımcılar arasında (sportif yerine) bilimsel işbirliği ve dayanışma ruhunu canlı tutuyor. Ancak, dünya (ekonomi) kongrelerinin bir farkı var, o da, katılımcıların hiç birinin kaybetmemesi, hepsinin kazanmasıdır. 15.kongrede olduğu gibi, davetli/seçilmiş olarak bildiri sunan ekonomistler, aralarında yarışmadılar, ancak birikimlerini ve yeni bilgilerini paylaştılar. Ülkelerini temsilen aldıkları en büyük madalya, katılım belgeleri olsa gerek.

15. Dünya Ekonomi Kongresi’nin (İspanya ya da Singapur yerine) Türkiye’ye taşınması kararı, Eylül 2006’da TEK’in düzenlediği Uluslararası Ekonomi Konferansı’nda alındı. IEA Başkanı Prof. G. Calvo ile TEK Başkanı Prof. E. Uygur’un yapıcı ve ısrarla süren özel görüşmeleri olmasaydı, sözkonusu karar hayata geçemeyecekti. (Sökonusu Konferans’la ilgili izlenimler, yine CBT’nin bu sayfalarında yayımlanmıştı. Bkz.13.10.2006, S.1021.)

Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Merkezi’nde 15.Kongre’nin açılış konuşmalarını, sırasıyla, TEK Başkanı Prof. E. Uygur, IEA Başkanı G. Calvo, TC Cumhurbaşkanı A. Gül yaptılar. Daha sonraki oturumlarda, TCMB Başkanı D. Yılmaz “Türkiye’de para politikası”nı, Hazine Bakanı M. Şimşek ise “Türkiye’nin gerçek dönüşüm öyküsü”nü anlattı. Dışarıdan; IMF, Dünya Bankası ve UNCTAD’dan gelen uzmanlar, ekonomi yönetimindeki mutlak hataların maliyetlerini, Orta ve Güneydoğu Avrupa’nın kırılgan yapılarını ve yaşadıkları reformları tahlil ettiler. Prof. Uygur’un vurguladığı gibi, tüm hazırlıkları 19 ayda tamamlanan kongrede, ‘futbol ekonomisi’ hariç hemen her konu tartışıldı.
(Bkz. http://www.iea-tek2008istanbul.org/Congress_programme.pdf)

Kongrede, dünyanın birçok ‘yıldız’ ekonomisti bir araya getirilmişti ve onlar bizi gerçekten ‘aydınlattılar’. Çalıştıkları kurumlar dünyanın en iyi üniversiteleri; Harvard, Princeton, MIT, Columbia, Oxford, London Business School ve hatta Koç, İTÜ, Bilkent, vb…  Ayrıca, yaka kartı sayısına göre, 54 ülkeden 1052 kişi katıldı ve bunların en az 5’te 1’i sunum yaptı. Bu kadar insanı bir arada görmek, ancak olimpiyat havasında geçen bir kongrede mümkün olabilirdi.

Sayılarla Dünya ekonomi kongreleri

Dünya ekonomi kongreleri, Uluslararası Ekonomi Birliği’nin (IEA) adıyla düzenlenmektedir. İlk kez 1956’da İtalya’da düzenlenen IEA kongresi, bugüne kadar 15 değişik ülkenin ‘akademik turizmi’ne renk kattı, tarihsel izler bıraktı.
             
Uluslar arası Ekonomi Birliği (IEA) ve Türkiye Ekonomi Kurumu (TEK)

Genel sekretaryası Paris’te bulunan IEA bir ulusal ekonomi birlikleri federasyonudur. 1950’de, UNESCO nezdinde bir sivil toplum örgütü olarak kurulan IEA’nın; 1’i bölgesel ve 6’sı ortak üye dışında ülke bazında (ABD’den Çin’e, İsrail’den Mısır’a, Türkiye’den Venezuela’ya kadar, Avrupa Ekonomi Birliği dahil) 63 üyesi vardır. G.Haberler, P.Samuelson, R.Solow gibi, dünyanın önde gelen ekonomi teorisyenleri IEA’nın başkanlığını yapmışlardır .

2008-2011 dönemi için yeni başkan, Stanford Üniversitesi’nde öğretim üyesi Masahiko Aoki’dir (Japon). Bir sonraki dönemde (2011-2014) görevi Joseph Stiglitz devralacak.

15.Dünya Ekonomi Kongresi’ne ev sahipliği yapan TEK ise, Atatürk’ün önerisi ile 1929’da “Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti” adıyla kurulmuştur. Cemiyetin kuruluş amacı,1929 Dünya Ekonomi Krizi’nin yıkıcı etkilerini en aza indirmek için hem tasarrufu ve hem de yerli malların tanıtımını ve kullanımını özendirmekti. Cemiyetin adı 1939’da “Ulusal Ekonomi ve Artırma Kurumu” olarak değiştirildi. İstanbul’da 1931’de kurulan ve 1939’da faaliyet merkezini Ankara’ya taşıyan “Türk İktisat Cemiyeti” ile Kurum 1955’te “Türkiye Ekonomi Kurumu” adı altında birleştirildi. (Ayrıntı için bkz. www.tek.org.tr)

Sonuç: Birkaç not…

►-15.Dünya Ekonomi Kongresi’nin Türkiye’de yapılmış olması büyük bir şanstır. Yer ve zaman seçimi de iyiydi; akademik takvimin sonuna gelinmiş ve turizm sezonu açılmıştı.

►-Kongre dili İngilizce olduğundan, dinleyici kitlesi açısından katılım sınırlıydı; buna karşın dinleyici olarak katılmak isteyenler -tıpkı bildiri sahipleri gibi- kayıt ücreti ödemek zorundaydılar. Teknik işleri yürüten firma ile sponsorlara bakılırsa, Türkiye’de düzenlenen bu tür uluslararası kongreler başat bir sektöre dönüşmekte ve gittikçe kapitalistleşmektedir. Küreselleşmenin bir yüzü daha…

►-Hiçbir kâr amacı gütmeyen 15.Kongre’nin dikkate değer (yarım milyon Euro’dan fazla) bir harcama bütçesi vardı ve bunun bir bölümünü TEK Vakfı yüklendi.

►-Üç medya sponsoru seçilmişti: CNN-Türk, CNBC-e ve Milliyet. Bunlar güçlü olmasına karşın, birkaç haber ve köşe yazısı dışında, Kongre’ye beklenen ilgiyi yeterince gösteremedi ya da yansıtamadı. Bunda yurtiçindeki ağır siyasal gelişmelerin ve bilimsel etkinliklere karşı gazete-tv tüketicilerinin genel ilgisizliğinin etkisi var olabilir.

►-Şimdiye dek en geniş katılımla gerçekleşen 15.Kongre, Nobel ekonomi ödülü almış olan ve bundan sonra alabileceği izlenimini yaratan bazı ekonomistleri tanıma fırsatını da verdi. Arjantin’den G. Calvo ile İstanbul doğumlu Amerikalı D. Rodrik’e geleceğin Nobellileri olarak bakılabilir.

►-Bu son kongrede, önümüzdeki iki dönem için IEA’yı yönetecek yeni başkan isimleri dışında, 16.kongrenin büyük bir olasılıkla Çin’de düzenleneceği öğrenildi.  (İlginçtir ki, bugüne kadar Dünya kongresi, dünyanın en büyük ekonomistlerini çıkaran ABD’de hiç yapılmamıştır; tam bir ironi!..)

►-Sonuç olarak, Prof. Uygur Hoca ve ekibinin özverili katkılarıyla büyüyen TEK, IEA’nın 30 yıllık üyesi olarak, bu başarılı kongreyi gerçekleştirmekle, bir yanda kurumsal kimliğini uluslararasılaştırdı, öte yandan Türkiye’ye olimpiyat ayarında bir tanıtım hediyesi sundu.

Yazan: Murat Çokgezen | Tarih: 24 Temmuz 2008 | RSS | Geri bildirim | Yorum yap