e-konomist.net

Türkiye’de Parasal Kesim ve M. Bank İşlemlerinin Analizi

Nadir Eroğlu, Der Yayınevi, İstanbul, 2004
Parasal alandaki gelişmeler dünya ekonomisi içerisinde önemli bir yer tutuyor. Paranın rolü, günlük alışverişlerden, ulusal ekonomiye, uluslar arası ekonomik gelişmelere, hatta ulusal ve uluslar arası politik değişmelere kadar uzanıyor. Bu nedenle parasal gelişmelerin analizi dünyayı anlamakta önemli ipuçları sağlıyor. Bu ipuçlarının doğru değerlendirilmesi ülke ve dünya ekonomisinin sağlıklı bir şekilde kavranmasında temel dayanak teşkil ediyor. Doğal olarak, dünyada ve ülke içinde parasal gelişmelerin analiz edilmesi, para yaratan kurumların bu süreçte oynadıkları rolü ortaya çıkarmakla mümkün. Bu kitabın amacı, Türkiye’de para yaratan kesimlerin ve özellikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın para arzının belirlenmesindeki etkisini ve ülke ekonomisinin gelişimi içerisinde para politikaları çerçevesinde yaptığı işlemleri ve anlamlarını, kullandığı parasal kavramları açıklamak ve analiz etmektir. Bu çerçeve içerisinde Merkez Bankası bilanço işlemlerini, bilançolarla ilgili diğer büyüklükleri anlamak ve analiz etmek isteyenlerin bu kitaptan yararlanacağını ümit ediyoruz.

İktisadi Planlama Ve Türkiye Deneyimi

Alkan Soyak, Der Yayınevi, İstanbul, 2004
Ulus devlet ve ulusal iktisat politikaları, küresel bütünleşme ve yeniden yapılanma adına küresel sermayenin önünde aşılması gereken temel unsurlar olarak belirginleşmektedir. Bu bağlamda küresel ekonominin yönetimiyle ilişkili politikaların geliştirilmesinde, uluslarüstü planlama kurumları tedricen ulusal kurumların yerine geçmektedir. Bir anlamda ulusal politikalar tarafından biçimlenen ulus devlet fonksiyonu, yerini uluslarüstü kurumlar tarafından biçimlendirilmiş küresel politikalara bırakmaktadır. Bu süreçte bir çok gelişmekte olan ülke ve Türkiye için iktisadi ve sosyal karar alma mekanizması olarak ulusal kalkınma planlaması hızla itibar kaybetmekte ve dönüşüm yaşamaktadır. Kapsam ve nitelik olarak bütüncül kalkınma planlamasından parçacı stratejik planlamaya, planlamanın kontrol gücü açısından da ulusaldan uluslararası ve uluslarüstüne doğru bir kayış söz konusudur.

Mali Sermayenin Küreselleşmesi

Mehmet Şişman, Set Yayınevi, İstanbul, 2003

1997 temmuz ayının birinci günü Tayland’da başlayan finans krizinin önce Doğu Asya sonra diğer bölgelerde etkisini göstermesi, finans piyasalarındaki küreselleşme olgusunun geldiği noktayı gözlemlemek açısından ilginç bir deneyimdi. Bu deneyim daha önce yaşanan deneyimlerden en azından biçim olarak farklıydı.

Bu noktaya nasıl gelindi? Aşırı üretim krizleri devam ediyor mu? Mali sermayenin ulaştığı düzey üretimden bir kopuşu mu ifade ediyor? Bu süreç en çok hangi ülkeleri ve nasıl etkiledi? Kitap, bu sorulara tatmin edici cevaplar bulma çabasında. Konuyla ilgilenenlerin mutlaka okuması gereken bir eser.

Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans

Douglass C. North, Sabancı Üniversitesi Yayınları
Nobel Ekonomi Ödülü’nü 1993 yılında alan Douglass North, ekonomik yapılar üzerine çığır açan araştırmalarına devam ediyor. Douglass North yerleşik birçok kavrama meydan okuyan bu çalışmasında, uzun zaman dilimleri içinde ekonomilerin büyük farklılıklar gösteren performanslarını açıklıyor. “Hangi kurum bileşimi, değişimden kazanç elde etmeye en uygun ortamı sunar?” sorusunu soran North, kurumların nasıl kalıcı oldukları ve nasıl değiştikleri üzerine geniş bir perspektif sunuyor. North, belli bir anda ve zaman içinde kurumların ve kurumsal değişimin, ekonomilerin performansını nasıl etkilediğini izah etmek için analitik bir çerçeve geliştiriyor.

Stratejik Düşünme

Avinash K. Dixit - Barry J. Nalebuff
Strateji, rakibe üstün gelebilme sanatıdır. Tarafların karşılıklı olarak birbirlerinin düşüncelerini, becerilerini, taktiklerini gözönüne alarak hareket yeteneği geliştirdikleri, dinamik bir sürecin sanatı… Stratejik düşünme ya da Oyun Teorisi ise, dünyanın bu belki de en önemli sanatının ilke, yöntem ve uygulamalarına farklı açılımlar getiren, yepyeni bir disiplin. Stratejik düşünme, küresel ticaretten günlük alışverişe, uluslararası politikadan yerel seçimlere, spor müsabakalarından kağıt oyunlarına, özel ilişkilerden çocuk yetiştirmeye kadar yaşamın her alanında ve herkesin dünyasında yer buluyor. Değişik altyapı ve mesleklerden okurların gözetildiği bu kitap, stratejik düşünmenin ana ilkelerini, çeşitli uygulama alanlarından seçilmiş çok sayıda örnekle ve akıcı bir dille açıklıyor.

Küresel Kapitalizmi Savunmak

Johan Norberg, Liberte Yayınları, Ankara 2003
Küreselleşmeyi eleştiren kişilere, eserlere şöyle bir kulak kabartılıp, göz gezdirildiğinde; söylenen sözlerin, kurulan cümlelerin içi -tamamen olmasa da- boş, temelleri deniz kumundan yapılmış, sloganvari ve hatta büyük bir çoğunluğu komplo teorilerine rahmet okutacak (elbette, tenzih hakkımız saklı olmakla birlikte) ciddiyetsizlikte bir yığından başka bir şey olmadıkları görülecektir.
Türkiye’nin çorak fikir topraklarını değil sulayıp mamur hâle getirmek, soyguncu bir “cowboy” edası ve fütursuzluğuyla at koşturan bütün kollektivistlerin bu gayriahlâkî ve tekelci tavırlarına bir cevap olarak Liberte Yayınevi Johan Norberg’in Küresel Kapitalizmi Savunmak isimli eserini okuyucunun beğenisine sunuyor.
Yazar “insan özgürlüğü fikrinin liberal ekonomik ifadesi” olarak savunduğu küresel kapitalizmin fikir hürriyetinden, insan haklarından, bireyin özgürlüğünden ayrı düşünülemeyeceğini örneklerle göstermeye gayret ediyor; ve başarıyor da.
Başka bir çıkış yolunun olabileceğine inananlara ve bu çıkış yolunu arayanlara…

Osmanlı Maliyesinde Malikane Uygulaması

Erol Özvar, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2003
XVII. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun yüz yüze kaldığı ve çözümü için uğraş verdiği meseleler içerisinde en önemlisi, değişen savaş organizasyonu ve bu değişimin finansmanı idi. XVII. Osmanlı maliyesi, bu sorunu, imparatorluğun uluslar arası ilişkiler içindeki yerini kaybetmeden ve iç düzeni dramatik ve ölümcül değişimlere uğratmadan aşmak için tedbirler almış ve imparatorluğu sıcak ve uzun yüzyıllara XVIII. Ve XIX. Yüzyıla) taşımıştır.

Bu kitapta 1500′e yakın berat tezkire kayıtları incelenerek malikane alanların kimlikleri, ünvanları, ikamet yerleri, aldıkları malikanelerin cinsi ve senelik hasılatı, yatırdıkları muaccele bedelleri ve benzeri konular hakkında tahliller geliştirilmiştir.

Yenilik İktisadı

Chris Freeman ve Luc Soete, Tübitak Yayınları
Modern toplumsal refahın ve iktisadi gelişmenin en önemli faktörlerinden birisinin teknolojik yenilikler olduğunda kuşku yoktur. Yenilikler devlet yönetiminden şirket yönetimine değin her düzeyde önem kazanmış, sadece kendine özgü bilim ve teknoloji politikaları alanında değil, yeniliğin veya teknolojik değişmenin ortaya çıktığı, insanları ve toplumları etkilediği her yerde, yüzlerce sorunun sorulmasına neden olmaktadır. Yenilik nedir? İcat nedir? Her icat yenilik midir? Modern yenilikler nasıl doğar? Eski icat ve yeniliklerden farkı nedir? Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin rolü ve etkisi nasıl ölçülebilir? Firma düzeyindeki A&G faaliyetleri ile devletlerin bilim ve teknoloji politikaları nasıl olmalıdır? vb. soruların cevapları, bu alanaın en büyük otoritelerinden Chris Freeman ile Luc Soete tarafından, yaklaşık 30 yılda geliştirilmiş bu baş kitapta bulunabilir. Bu eser sadece meraklıların değil, konuya profesyonelce yaklaşmak isteyenlerin de yanlarından ayıramayacakları bir referans kitabı niteliğindedir.

Modern İktisadın İnşaası

Mark Skousen, Liberte Yayınları, Ankara 2003
İktisat insanların ve toplumların hayatının neresinde yer almaktadır? İktisadî faaliyetler küçümsenebilir mi? Neden kimi ülkeler refah içinde yüzerken kimileri nesiller boyunca sefalet içinde bocalamaktadır? Tarih Adam Smith’i haklı mı çıkarmıştır, yoksa haksız mı? Merkantilizm tarihin eski çağlarında kalmış bir anlayış mıdır, yoksa hâlâ yaşamakta mıdır? Marx’ın ciddîye almaya değer bir iktisadî görüşü var mıdır? Avusturya Okulu, Keynesyenizm, Kamu Tercihi Okulu ve diğer iktisat okulları nerelerde uzlaşmakta, nerelerde çatışmaktadır?

Liberte, sıra dışı bir kitapla iktisadî düşüncenin muhteşem zenginliğini önünüze seriyor. Modern İktisadın İnşası üniversitelerde çoğu zaman bir tür işkenceye dönüşen iktisadî düşünce tarihi derslerini bir zevk haline getiriyor. Sadece üniversite öğrencilerine değil, iktisatla uğraşan herkese iktisat bilgisini zenginleştirme imkânı sağlıyor. Okuyucuyu belli başlı bütün iktisat ekollerinin fikirlerinden, zayıf ve güçlü yanlarından, işleyen ve aksayan taraflarından haberdar ediyor. İktisat okumanın ille de sıkıcı ve bıktırıcı olması gerekmediğini ispatlıyor.

İktisadı sevenler ve iktisadı öğrenmek isteyenler! Bir başucu eseriyle karşı karşıyasınız. Bu kitabı okuduktan sonra hayatınız ve dünyaya bakışınız değişebilir. Lütfen kemerlerinizi bağlayın ve sonra okumaya başlayın.

Küreselleşme: İktisadi Yönelimler ve Sosyopolitik Karşıtlıklar

Der: A.Soyak, Om Yayınevi, İstanbul, 2002
“Küreselleşme: İktisadi Yönelimler ve Sosyopolitik Karşıtlıklar” başlıklı bir derlemeye niçin ihtiyaç duyuldu? Bu ihtiyacı birbirleriyle ilintili üç unsur çerçevesinde açıklamak mümkündür:

İlkin küreselleşmeye karşı bir tavır alıştan söz edilebilir. Ancak ne tür bir tavır alış? Öyle ya değişimin karşısında durulabilir mi? Küreselleşen dünya; uçsuz bucaksız, devasa cüssesi bazen dingin ve olabildiğince sakin, bazen çıldırmış, hırçın ve tehlikeli ama her zaman gizemli bir okyanus gibi. Dünya ekonomisi ve sosyopolitik arenasında yaşananlar da böyle değil mi? Okyanusu yutabilir misiniz? O zaman yüzebilmeyi becerebilmek aslolan. Küreselleşme de bizim için böylesi bir olgu; yutulması mümkün olmayan ama mücadele edilmesi gereken…