Belirleyici gelişmeler… Salih Neftçi (star, 03.01.08)
Normalde yılbaşı sonrası piyasalar epeyi sakin olur. Ama 2008 özel bir yıl olacağa benziyor ve işler bu sefer biraz değişik.
Bizce piyasalar 2008 yılına normalin çok üstünde bir ivme ile başlayacak. Sert aşağı ve yukarı hareketler görmemiz olasılığı normalin epeyi üstünde. Yüksek volatiliteye hazır olmak gerekiyor.
Önümüzdeki günlerin ivmesini belirleyecek üç kritik faktör var.
ABD İstihdam verileriYarın ABD istihdam verileri açıklanıyor.Piyasa bu verileri yakından izliyor çünkü bu ve bunun benzeri veriler ABD’de olası bir resesyonun boyutu konusunda en iyi bilgiyi verecek. Elbette aylık istihdam verilerindeki hata payı çok yüksek. Rakamlar bir aydan diğerine en çok revize edilen veriler arasında. Ama yine de hareketli ortalamalara bakıldığında olası bir resesyon konusunda en iyi bilgiler istihdamdan alınacaktır. Yarın açıklanacak istihdam verileri piyasa tarafından 65 bin civarında bekleniyor. Ama esas söylenmeyen beklenti bizce 50 bin civarında.
Biz geçen sefer piyasadan daha düşük bir rakam bekliyorduk. Yanlış çıktı. Ama aynı beklentimizi bu sefer de sürdüreceğiz. Biz aralık ayı istihdam rakamının 20-30 bin civarında çıkmasını bekliyoruz.
Ayrıca…
Geçen ayın istihdam verilerinin aşağı doğru revize edilmesi de yüksek bir olasılık.
Yakın gelecek ve resesyonEsas önemli beklentimiz bundan sonrasını kapsıyor. Bizce ocak-şubat aylarında ABD istihdam verileri sıfır civarında bir artış gösterecektir. Artı veya eksi 10 bin diyelim…Arkasından da mart ayı ile birlikte istihdam artışının negatife geçmesini en yüksek olasılık olarak görüyoruz.Çünkü istihdam resesyonlar konusunda bir ‘lagging indicator’ olarak görülür.
Yani… Reel ekonomideki gelişmeleri 3-4 aylık bir gecikmeyle izler.
Libor piyasalarıKısa vadenin ikinci önemli belirleyici unsuru kredi krizi sonrasında karışmış olan Libor piyasaları.Bilindiği gibi 2007 yılının sonuna doğru Libor faizleri ile Fed fund faizleri arasındaki fark çok ciddi biçimde açıldı. Bunun büyük çapta yıl sonu bilanço makyajından kaynaklandığını yazılarda ele almış ve yatırımcıları bu konuda dikkatli olmaya çağırmıştık.2007 sonuna doğru Merkez Bankalarının piyasalara muazzam miktarda likidite vermesi ile aradaki bu fark (spread) bir miktar kapandı. Ama verilen tüm bu likiditeye rağmen normale dönmedi.
Şaka değil… Avrupa Merkez Bankası bankalara yarım trilyon likidite verdi!
Mesele şimdi şu…
Yılbaşından sonra bilanço makyajının tersine işlemesi gerekiyor. Eğer Libor cinsi faizlerdeki anormal artış kalıcı, yapısal bir duruma işaret etmiyorsa o zaman Fed fund ve Libor arasındaki fark normale döner ve bu da piyasalar üzerinde çok olumlu bir etki yapar. Böyle bir durumda hemen hemen tüm piyasalara alım gelmesi bizi şaşırtmayacaktır. Bu alım birkaç gün devam edebilir.
Öte yandan yılbaşından bir iki hafta sonra bankacılık sistemi yine likiditeye ihtiyacı olduğunu hissettirirse bu sefer bunun etkisi de epeyi ters olacak ve özellikle kredi piyasasına ve borsalara belli bir satış getirebilecektir.
Libor piyasasındaki kısa vadeli gelişmeler bizce yılbaşının en kritik göstergesini oluşturmaktadır
Sonuç2008 başında piyasaların ivmesini belirleyecek üçüncü önemli faktör enflasyon rakamlarıdır.Bu rakamların ilki de bizim TÜFE’dir. Arkasından da Avrupa ve ABD enflasyon rakamları gelecektir. Normalde bu aralar TÜFE rakamı üzerinde fazla durmuyoruz. Ama bu sefer durum daha farklı. Çünkü bizce TÜFE’deki gelişmeler büyük çapta dışarıdan kaynaklanıyor ve Türkiye benzeri ülkelerdeki gelişmeler konusunda ilginç bilgiler vermeye başlıyor.TÜFE rakamları ve daha sonra açıklanacak olan Avrupa enflasyon rakamları özellikle döviz piyasalarını ciddi biçimde oynatabilir.