ACTECON Pazarlardan Haberler
ACTECON Pazarlardan Haberler
Nisan 2009, Sayı 12
Rekabet Kurulu’nda iki yeni üye
Ali Ilıcak, Editör
Rekabet Kurulu’nda boşalan üç üyelik için atamalar gerçekleşti. Başkanlık görevini yürütmekte olan Prof. Dr. Nurettin Kaldırımcı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği kontenjanından; Cevdet İlhan Günay, Yargıtay Başkanlığı kontenjanından ve Murat Çetinkaya da Rekabet Kurulu kontenjanından atandılar. Bu atamalardan ikisinin altını çizmek gerekir: En genç üye Murat Çetinkaya, aynı zamanda Kurum’un meslek personeli arasından atanan ilk üye. Rekabet Kurumu’nda uzmanlık ve 2. Daire Başkan Vekilliği görevlerinde bulunan Çetinkaya’nın varlığı, Kurul’un daha proaktif bir tutum sergilemesine yol açabilir.
Dikkat çeken diğer bir husus ise Doç. Dr. Cevdet İlhan Günay’ın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi üyeliğinden Rekabet Kurulu üyeliğine atanması. Burada da Kurul’a Yargıtay kontenjanından ilk defa bir Yargıtay Üyesinin atandığını görüyoruz. Doç. Dr. Günay aynı zamanda bir akademisyen. Eserleri arasında 3 ciltlik “Şerhli İş Kanunu”, “Sendikalar Kanunu Şerhi”, “İş Mahkemeleri Kanunu Şerhi” ve “ Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Hukuku” bulunuyor.
Önümüzdeki ay, Danıştay kontenjanından atanmış olan Süreyya Çakın’ın görev süresi sona erecek ve Rekabet Kurulu’na yeni bir atama daha yapılacak. Kurul’un Bakanlar Kurulu’na gönderilecek üç başkan adayının belirlenmesi için yapması gereken oylamanın, bu atamayı bekleyip beklemeyeceği belli değil.
Akaryakıt dağıtımında kartlar yeniden dağıtılıyor
Dr. Fevzi Toksoy
Rekabet Kurulu’nun akaryakıt istasyonları ile ilgili son dönemde verdiği Total/Akdağ, Pol-Pet /Bölünmez ve Barbaros / Altınbaş kararlarında, akaryakıt istasyonu ile akaryakıt dağıtım firması arasında imzalanan ve istasyonun bulunduğu taşınmazın ve müştemilatının kullanım haklarını uzun süreliğine dağıtıcıya veren intifa sözleşmesinin 5 yıldan uzun süreli olarak akdedilemeyeceğine hükmetti. Danıştay 13.Dairesi’nin Total/Akdağ ile ilgili eski kurul kararını bozma gerekçesi ile şekillenen bu yaklaşım, bayilik sözleşmelerinin kısa süreli olmasına rağmen, yapılan intifa sözleşmeleriyle 5 yıldan daha uzun ya da belirsiz süreli ilişkiler kurularak 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliğinde belirtilen şartların etrafından dolanılmasını engelliyor.
Aynı konu Avrupa Birliği’nin de gündemini meşgul etmekte ve devam eden davarlın sonuçları beklenmekteydi. Bu doğrultuda, 2 Nisan 2009 tarihinde AB Adalet Divanı da Pedro IV Servicios v. Total España SA davasında Rekabet Kurumu’na benzer bir karar aldı ve intifa haklarıyla uzatılan münhasırlık sürelerini 5 yıl ile sınırlandırdı.
Bunun sonucu olarak, pazardaki yerleşik dağıtım şirketlerinin akaryakıt istasyonları ile 18.9.2005 tarihinden önce yapmış oldukları bayilik ve intifa hakkı sözleşmelerinin 18.9.2010 tarihinden sonra; 18.9.2005 tarihinden sonra yapılan sözleşmelerin ise 5 yıldan uzun ya da belirsiz süre için yapılmış olanları (mesela 1 yıllık olup da her yıl otomatik uzayanlar) ise 5 yıldan sonra geçersiz olacaktır. Özetle, akaryakıt istasyonları 5 yıldan uzun bir süre için gerek işletme sözleşmesi ile doğrudan gerekse de intifa hakkı sözleşmesi ile dolaylı olarak bir dağıtıcının ağına alınamayacaklardır. Eğer istasyon bu sürenin sonunda başka bir dağıtıcı ile anlaşmak istiyorsa, aradaki sözleşmenin geçersizliğinden yararlanabilecektir.
Bu gelişmeler ise, doğal olarak akaryakıt sektöründeki sağlayıcıların ileriye dönük stratejilerini rekabet kuralları çerçevesinde revize etmeleri sonucunu doğuracaktır. Businessweek Türkiye’nin geçen haftaki sayısındaki röportajlardan, akaryakıt dağıtım firmalarının Kurul’un kararının piyasayı karıştıracağını düşündüğünü anlıyoruz.